
چگونه کسب و کار کوچک خود را رشد دهیم؟ (11 نکته برای کسب موفقیت)
04-07-2021
۱۱ نکته ساده و عملی برای سبقت گرفتن از رقبا در کسب و کار
03-08-2021۹ روش عالی برای ارزیابی عملکرد کارکنان
ارزیابی عملکرد کارکنان عامل مهمی در ارتقاء کیفیت کار و حفظ انگیزهی آنها به شمار میرود. ارزیابی عملکرد نه تنها بهترین روش برای افزایش بهره وری کارکنان است بلکه معیاری مطمئن برای بازخوردگیری در خصوص نحوهی فعالیت کسب و کار نیز هست؛ همچنین متوجه خواهید شد که آیا کارکنان در مسیر درست انجام وظایف محوله به سوی اهداف سازمان هستند و در نهایت نیز متوجه خواهید شد برای بهبود تعامل کارکنان از چه راههایی باید بهره بگیرید. ارزیابی عملکرد همچنین مبنای برای تعیین برنامههای ترفیع و جانشینی کارمندان و توسعهی آنهاست.

فرآیند جامع ارزیابی عملکرد کارکنان اغلب از چند روش ارزیابی مختلف تشکیل میشود و عملکرد کارکنان را مورد ارزیابی قرار میدهد. با استفاده از چند تکنیک میتوانید به چشمانداز وسیعتری در خصوص نقاط ضعف کارکنان برسید تا زمینهی پشتیبانی از رشد کارکنان و رفع این نقاط ضعف را فراهم آورید.
برخلاف باور رایج، فرآیند ارزیابی عملکرد کارکنان سازمان نه تنها برای سازمان، بلکه برای خود کارمندان نیز سودمند است. این فرآیند شامل موارد زیر می باشد:
- بازبینی دقیق
- خود ارزیابی
- اریابی کمی
- ارزیابی کیفی
- ارزیابی 360 درجه
- شایستگی بر اساس یک مقیاس
- بازخورد یا فیدبکگیری (feedback) پیوسته
- روش رویداد شاخص در ارزیابی عملکرد
- ارزیابی سودآوری
خود ارزیابی یک اقدام ضروری برای افزارش بازدهی فرآیند ارزیابی محسوب میشود. وقتی خود ارزیابی به درستی انجام شود، ورودیهای مهم و گوناگونی را در اختیار سازمان قرار میدهد. این روش فرصتهایی را در اختیار کارکنان قرار میدهد تا نقش فعالتری در فرآیند ارزیابی داشته باشند، بنابراین به جای اینکه تنها شنونده بازخورد مدیران باشید، به عنوان کارمند میتوانید صدای خود را به گوش مدیران برسانید.
با این کار ارتباط مستقیم بین شغل و فرآیند ارزیابی ایجاد شده و ارتباط بهتری بین کارمندان و مدیران به وجود خواهد آمد. کارمندان با مشارکت فعال میتوانند تعلق خاطر بیشتری نسبت به کل فرآیند ارزیابی داشته باشند، و همچنین مدیران به درک بهتری در خصوص عملکرد فرد میرسند. وقتی خود ارزیابی به عنوان یک بخش ضروری از فرآیند ارزیابی محسوب شود، کارکنان انگیزه پیدا میکنند تا در طول سال خودشان را ارزیابی کنند و به حداکثر دستاورد ممکن از نظر اهداف سازمانی برسند.
بسیاری از سازمانها برای بهبود فرآیند ارزیابی از بازبینی دقیق استفاده میکنند. فرآیند بازبینی دقیق عبارت است از بازخوردگیری به صورت ناشناس از سوی همکاران، همتیمیها و کارکنان هم رده خود در خصوص جنبههای خاصی از عملکرد کارکنان سازمان که باعث موارد زیر می شود :
- ایجاد فرصتی برای مطالعهی مهارتها و تواناییهای کارکنان
- کمک به شبکهسازی در سازمان
- افزایش توانایی رهبری
- افزایش مهارتهای شغلی و همکاری در یک سازمان
- شناسایی نقاط ضعف و قوت کارکنان
- برنامه ریزی برای ترفیع، تیمسازی و جابجاییهای شغلی
خود ارزیابی

خود ارزیابی یک اقدام ضروری برای افزایش بازدهی فرآیند ارزیابی محسوب میشود. وقتی خود ارزیابی به درستی انجام شود، ورودیهای مهم و گوناگونی را در اختیار سازمان قرار میدهد. این روش فرصتهایی را در اختیار کارکنان قرار میدهد تا نقش فعالتری در فرآیند ارزیابی داشته باشند، بنابراین به جای اینکه تنها شنونده بازخورد مدیران باشید، به عنوان کارمند میتوانید صدای خود را به گوش مدیران برسانید.
با این کار ارتباط مستقیم بین شغل و فرآیند ارزیابی ایجاد شده و ارتباط بهتری بین کارمندان و مدیران به وجود خواهد آمد. کارمندان با مشارکت فعال میتوانند تعلق خاطر بیشتری نسبت به کل فرآیند ارزیابی داشته باشند، و همچنین مدیران به درک بهتری در خصوص عملکرد فرد میرسند. وقتی خود ارزیابی به عنوان یک بخش ضروری از فرآیند ارزیابی محسوب شود، کارکنان انگیزه پیدا میکنند تا در طول سال خودشان را ارزیابی کنند و به حداکثر دستاورد ممکن از نظر اهداف سازمانی برسند.
ارزیابی کمی

- ارزیابی کمی بر اساس آمار بوده و از استانداردهای مختلفی جهت پیگیری میزان بهره وری افراد استفاده میکند. این فرآیند با تعیین استانداردهای شرکت آغاز می شود تا اطلاعات مربوط به کارکنان بر اساس این استانداردها مورد ارزیابی قرار بگیرد. بسیار مهم است که این استاندارد به صورت واضح و دقیق و بدون ابهام ایجاد شود و هیچ فرصتی برای سوءتعبیر فراهم نشود.
برخی از استانداردهای کمی که عملکرد کارکنان را بر اساس آن مقایسه و ارزیابی میکنند، عبارتند از
- هزینه
- زمان
- درآمد
- درآمد حاصل از سرمایهگذاری (ROI)
- سهم بازار
از این اطلاعات برای ارزیابی اهداف شرکت و همچنین ارائهی مبنایی برای اعطای پاداش یا ترفیع شغلی استفاده میشود. علاوه بر این میتوانید از این اطلاعات برای توجیه اخراج کارمندی که عملکرد ضعیف داشته نیز استفاده کنید.
ارزیابی کیفی

ارزیابی کیفی قدم به قدم با ارزیابی کمی جلو میرود. اگرچه مدل ارزیابی کمی، آماری مبتنی بر اعداد و ارقام است اما تصویر کاملی از عملکرد کارمند ارائه نمیکند.
توجه: ارزیابی کیفی را جدی بگیرید!
ارزیابی کیفی بر حوزههای عملکردی متمرکز است که به صورت بصری قابل رؤیت هستند اما از نظر اعداد و ارقام سنجیده نمیشوند، از جمله کار تیمی، مهارت ارتباطی و غیبت در کار.
در ارزیابی کیفی با مشاهدهی کارمند در طول هفته و جمعآوری نظرات توصیفی، اطلاعاتی دربارهی رفتار کاری کارمند، حاصل میشود. این ارزیابی باید شامل نظرات در خصوص موانع و چالشهای روزانهی کارمند، عادتهای کاری روزانه و موفقیتهای شغلی کارمند باشد.
ارزیابی 360 درجه

روش ارزیابی بازخورد 360 درجه این فرصت را به تمام کارمندان میدهد تا دیدگاههای خود را مطرح کنند و در رسیدن به اهداف کسب و کار نقش و سهمی داشته باشند. با چنین سیستمی، کارمند توسط افراد زیردست، افراد بالادست، همرده و حتی مشتریان و مراجعین رتبهبندی میشود. از آنجایی که کارمند از سوی تمامی افراد مورد ارزیابی قرار میگیرد، آن را بازخورد یا ارزیابی 360 درجه مینامند.
در این روش یک پرسشنامه تهیه میشود که جنبههایی از کار تیمی، ویژگیهای رهبری، جهتگیری به سمت هدف، سطح انگیزه، انعطافپذیری و غیره در آن قرار میگیرد و از فرد مورد نظر خواسته میشود تا به صورت کاملاً ناشناس، به پرسشنامه پاسخ دهد. این بازخورد به کارمند کمک میکند تا ببیند چه درکی از فعالیتها و کارهای شغلی خود داشته و انگیزه میگیرد تا برای تحقق اهداف شرکت بیشتر تلاش کند.
شایستگی بر اساس یک مقیاس

این روش، یکی از روشهای رایج در ارزیابی عملکرد کارمندان است. با این روش، عملکرد فرد در حوزههای شغلی بر اساس مقیاس، درجهبندی میشود. طیف وسیعی از معیارها از جمله بهرهوری، خدمات مشتری، کار تیمی، ویژگی کاری، دغدغه درباره ایمنی و غیره ارزیابی میشوند. این روش میتواند با حروف یا اعداد همراه باشد و معمولاً یک رنج از ناراضی تا بسیار راضی را در بر میگیرد. این روش به کارفرما کمک میکند تا همزمان چندین جنبه از کارمند را ارزیابی نماید.
با توجه به اهمیت ارزیابی عملکرد کارمند، داشتن نرم افزاری برای ارزیابی اینکه هر روز زمان در اختیار قرار گرفته صرف انجام چه کارها و پروژههایی میشود و میزان همکاری کارمندان با هم در چه سطحی است، ضروری است تا بتوانید در فضای کسب و کار یک مزیت رقابتی در اختیار داشته باشید.
با کمک نرم افزار مدیریت پروژه میتوانید ارزیابی دقیق تری از کارکنان و بر اساس نیازهای سازمان داشته باشید.
بازخورد یا فیدبکگیری (feedback) پیوسته

این مورد، یک روش مستمر و همواره در جریان است. این روش در واقع برای بررسی عملکرد سالانه طراحی شده است. اشاره به این نکته اهمیت دارد که بازخوردگیری پیوسته تنها یک روش پیشرو نیست، بلکه این یک روش ارزیابی عملی است و روند را به سمت اقدامات عملی و پیشبرد اهداف سوق میدهد.
این روش به پُر کردن فرم ارزیابی خلاصه نمی شود بلکه تعامل روزانه بین مدیران و زیردستان را نیز ارزیابی میکند.
بازخوردگیری مداوم مزیتهای متعددی دارد؛ با این وجود، مهمترین مزیتش این است که به مدیران یا رهبران تیم اجازه میدهد تا در مواقعی که کارمندی عملکرد ضعیف از خود نشان میدهد، مداخله کنند.
در واقع این کار کمک میکند تا بتوانید سریعتر شرایط منفی را فهمیده و کنترل کنید و به شرایط مثبت تغییر دهید و زمینهساز رشد و توسعه شوید.
روش رویداد شاخص ارزیابی عملکرد

بازخورد رویداد شاخص، روشی برای شناسایی و مداخله در زمانی است که کارمند یک وظیفه یا پروژه را کاملاً به پایان رسانده یا اینکه کارمند با شکست در پیشبرد کارش مواجه شده است. این تکنیک مبتنی بر شرح رویداد بوده و به ابزارهایی از جمله بازخوردگیری پیوسته، ارزیابی کیفی و بازخورد در لحظه (real-time) متکی است. این رویدادها باید موقع وقوع ثبت شوند و نباید به صورت گذشتهنگر به آنها توجه داشت.
باید گفت که این روش برای مداخله در یک سناریوی شاخص طراحی شده که در آن مداخلهی آنی برای حل موقعیتی لازم است و ممکن است عدم شناسایی به صورت آنی شرایط بدی را برای شرکت رقم بزند. عکس این ماجرا هم برای کارمندان دارای عملکرد عالی صدق میکند.
ارزیابی سودآوری

یکی از چالشبرانگیزترین جنبههای کسب و کارها، ارزیابی سودآوری است. موفقیت کسب و کار بر اساس توانایی مستمر در سودآوری تعیین میشود. بنابراین، پروژههایی که ریسک دارند باید مورد توجه قرار گیرند تا مانع فعالیتهای سودآور شرکت نشوند.
ارزیابی سودآوری کارکنان اغلب یک چالش بزرگ است که به ماهها کوشش نیاز دارد.
سودآوری از طریق محاسبهی کل زمان صرف شده ضرب در نرخ پرداخت ساعتی به کارمند، در مقابل بودجهی تخصیصیافته به پروژه، تعیین میشود. اگر هزینهی زمان صرف شده در پروژه بالاتر از بودجهی آن باشد، آنگاه پروژه زیانآور بوده و باید برای تغییر وضعیت، اقدامات مناسبی در پیش گرفت.
سیستمهایی نظیر نرم افزار مدیریت پروژه فارسی همتیک به راحتی شما را در رسیدن به این هدف همراهی خواهند کرد.